Riool leegpompen.
Informatie over deze video
Jaar: 1989
Auteur: Leo Garstenveld
Oude media-ID: 47
Jaar: 1989
Informatie over deze video
- Fotocredit
- Leo Garstenveld
- Jaar
- 1989
Auteursrecht
Deze foto mag niet zonder toestemming van de rechthebbende worden gebruikt, gepubliceerd of verspreid.
Euhh, voegt dit filmpje iets toe aan de geschiedschrijving van Groenlo? (en het was niet eens in Grolle) of valt dit onder de categorie oude ambachten die herondekt zijn? Persoonlijk vindt ik dit geen item voor deze site. Advies: verwijs door naar http://www.youtube.com. Redactie, wat vinden jullie zelf?
Roy, de redactie is van mening dat dit filmpje een aanvulling betreft op scherpinbeeld, reden hiervoor is dat de persoon op de film een grollenaar beteft en het filmpje laat zien hoe er vroeger in het buitengebied van Groenlo het riool werd leeggepompt. Hetzelfde geld om maar een voorbeeld te noemen, voor de film vissende Grollenaren, Bejaardentochten al speelt het gebeuren buiten Groenlo af, er staan Grollenaren op de film. Hopende jou voldoende te hebben geinformeerd. Mvgr de Redactie.
Roy en Scherpinbeeld, met verbazing heb ook ik naar dit filmpje zitten kijken. En er schiet mij weer een oud verhaal te binnen. Rond 1900 waren er buiten de grachten veel volkstuintjes te vinden waar de burgers hun eigen groenten kweekten.
Zo had ook mijn grootvader zo’n tuinje (achter het protestantse kerkhof richting beek) en bracht regelmatig een tonnetje huiselijke gier naar dat tuintje. De heer Schidon, die van oorsprong niet uit Groenlo kwam sprak ooit zijn afkeer uit over deze gewoonte. Hij kon niet begrijpen dat mensen etenswaren konden nuttigen die op menselijke uitwerpselen gekweekt waren.
Hoe het in die tijd met de riolering zat weet ik niet. Werd er rechtstreeks in de gracht geloosd?
ben overigens benieuwd in welke categorie jullie een dergelijk filmpje plaatsen.
Prima, bedankt voor jullie toelichting. Ik begrijp de achtergrond.
Tot later
nog even dit: rond 1900 waren er nog Grollenaren die zich geen varken of ander huisdier voor de mest konden permitteren en menselijke faecalien in een tonnetje naar hun landje brachten met de kruiwagen.
Ik hoop dat we de inhoud van dit filmpje een beetje uit het you tube gehalte kunnen uitlichten en plaateen binnen de context van de sociale geschiedenis van ons stadje.
Beste Ans, in Groenlo werd begin jaren dertig van de twintigste eeuw riolering aangelegd. Daarvóór werd het afvalwater grotendeels geloosd op de stadsgracht. Nu misschien ondenkbaar, maar onze stadsgracht was toen een open riool. De gemeente Groenlo was in die tijd bezig om een stuw in de Slinge aan te leggen om op deze manier het water in de Slinge te bufferen. Zo zou men meer water achter de hand hebben als de waterstand in de Slinge laag was. Doordat de stadsgracht deels door de Slinge gevoed werd/wordt kon men bij het bufferen van het Slingewater in drogere periodes het water in de stadsgracht doorlopend blijven verversen. Dit was om te voorkomen dat de stank van de stadsgracht, vooral in de zomermaanden, ondraaglijk werd. Deze stuw is er uiteindelijk niet gekomen omdat er in dezelfde periode riolering werd aangelegd. Bron: "De Bempte breed uitgemeten" Grols verleden nr. 6, pagina 8 rechter kolom, juni 2005, een uitgave van de Oudheidkundige Vereniging Groenlo.
bedankt Martie, het betreffende artikel in het “Grolsch verleden” heb ik inmiddels gevonden.
Het is inderdaad een antiek filmpje: mijn broer Richard met haar, dat is een hele tijd geleden, dat ik dat mocht meemaken…..
Overigens hebben wij ons nooit Grollenaar gevoeld (behalve misschien Leo).
Verder is dit probleem begin jaren negentig opgelost met een septic tank, een paar dooie varkens erin en het functioneerde prima.
Om dit nu in een cultuurhistorisch perspectief te plaatsen van de stad Groenlo inclusief een verhandeling over de gracht als riool…. Ik lees heel veel hineininterpretieren hierboven. Het was veel banaler: we waren gewoon laat met een septic tank, niet meer en niet minder.
Dit filmpje is verder nog redelijk modern met die pomp. Ik heb de put wel eens met een ‘alescheppe’ leeg moeten scheppen. Dat was voordat we het toilet zelfs doorspoelden met een stortbak vol water. Gewoon een pispot water erachteraan, zo deed je dat daarvoor. Had je nog echte substantie! En het grote voordeel: je hoefde de put minder vaak leeg te scheppen.
Ans,
Nog even een reactie op jouw schrijven van 18-5. Tot aan 1935 (ongeveer) werd van alles en nog wat op de gracht geloosd. Zelfs complete huisraden werden toen in de gracht gegooid. Tussen 1935 en 1942 werd de gracht ontdaan van al dit vieze slib. Het was een groot werkverschaffingsproject. Voor meer info lees het boek dat ik heb geschreven “De Grolse gracht, van verdedigingswerk tot viswater”. Daar vindt je alle details.
klopt Erik, dat boek had ik. Is helaas door een aantal verhuizingen zoekgeraakt.
rechts op de foto jan rikken tuinman van het ziekenhuis in het midden jan huiskes (snookjan) links de keukenzuster ben haar naam vergeten ans help
ha Jan. Ja die zuster herken ik wel. Dat was zuster Waltruda. Ze reed in de jaren vijftig al op een brommer rond. Overigens gezellig bij de Old Grolschen he? Volgende keer nog wat meer bijpraten over ons Grolle van toen. Er waren ook zoveel leuke activiteiten dat ik vergeten ben foto’s te maken. Ik heb overigens begrepen dat in de toekomst ook Grollenaren die nog gewoon in Grolle wonen aan de activiteiten mee mogen doen en die kunnen ons weer wat vertellen over de ontwikkelingen in grolle nu grtx
weet je ook waarom zijn bijnaam Snookjan was?
snook jan had die bijnaam omdat hij met een ijzeren strik waar een konijn mee strikt deze over de kop van een snoek te doen en deze op deze manier te vangen het lukte hem bijna altijd
wat een bijzondere techniek om een snoek te vangen . Nooit van gehoord. Wat betreft je foto: komt eraan. per post. Die is te kostbaar om zomaar in Grave rond te laten slingeren! Overigens Jan, ik heb de indruk dat je wel enige gelijkenis vertoont met Snookjan. Over onze onmoeting met de Old Grolsen in het Zwillbrock maak ik wel een verslagje op mijn site. Tot dan!
het strikken van een snoek doe je niet met een ijzerdraad maar met een dun koperdraadje en werd veel al in de zomerdag gedaan want dan kon men de snoek zien staan in het water
Is het niet zo Peter dat het slib uit de gracht gedumt is in de toenmalige oude watermolenkolk?(speeltuin borculose weg)
Sorrie ik bedoel natuurlijk Peter.
ehum Erik
Waarschijnlijk niet Hans. De watermolenkolk was al grotendeels gedempt door huisvuil, dat hier is gedumpt. Na de afbraak van de molen in 1890 was de kolk niet meer nodig. O.a. is deze gebruikt als stortplaats, waarop zich o.a. zigeuners hebben gevestigd. Het zou best zo kunnen zijn dat er ook wat slib uit de 30er jaren is gestort. Na de tweede wereldoorlog is het terrein aangeplant en ingericht als park en speeltuin. In de jaren 80 gesloten na vermeende bodemverontreiniging. De werkgroep Vestingwerken heeft de gemeente al geadviseerd het terrein te saneren, door alle vervuilde grond te verwijderen en er een nieuwe kolk aan te leggen. Hiervoor zou het bosje, m.u.v. de eiken langs de Borculoseweg, gekapt moeten worden, om een uitzicht op het schootsveld te krijgen. Zoals het er nu uitziet, wordt het bosje gekapt en komt er misschien een supermarkt en parkeerplaats.
Roy, ik kan me nog een foto herineren van die werkverschaffingsproject,waarbij ze met kruiwagens het uitgebaggerde slib richting de kolk liepen.Dus nam ik aan dat de kans groot was dat ze het bij de dichtbijzijnde mogelijkheid dumpten.Maar ik was me hier nooit helemaal zeker van.Van die vuilnisbelt was ik ook op de hoogte,al hoe wel ik niet precies weet hoelang daar vuil gestort is.Wel weet ik dat die speeltuin al heel lang dicht is,en dat er in die buurt veel gevallen van kanker waren.Geloof maar dat daar een troep ligt,anders hadden ze het allang een keer volgebouwd op zo’n top lokatie.Aan de andere kant zou er veel histories materiaal kunnen liggen uit de gracht.De supermarkt wie daar waarschijnlijk komt wordt Aldi. De lokatie waar ze nu zitten hebben ze geloof ik maar voor 3 jaar.Dus dan zal er binnenkort wel mee begonnen worden.Weet jij nog wat meer over die zigeuners wie zich daar hadden gevestigd?Dat wist ik namelijk nog niet>
Hans, van die zigeuners heb ik ooit eens gelezen, maar ik weet niet meer uit welke bron ik deze info heb. Is inderdaad wel een onderwerp dat eens uitgezocht zou kunnen worden. Wat ik weet van de verontreiniging is dat het huisvuil uit de eerste kwart van de 20e eeuw is gestort, waarbij nog niet veel kunstmatige producten aanwezig waren. Of de toename van ziekten in de omgeving aantoonbaar te maken had met de speeltuin, weet ik niet. Ik denk zelf dat de grootste verontreiniging in het baggerslib zit. Kijk maar hoe er omgegaan is met de laatste uitbaggering. Alle ingedikte slib is als zwaar vervuilde grond aangemerkt en afgevoerd. Die supermarkt zou inderdaad de Aldi worden.
Hoe het ook zij, Roy,het beste en mooiste zou zijn dat de kolk er weer kwam met de watermolen,dan heb je weer een mooi stukje Groenlo erbij.MAAAAAAR JA, dat zal wel niet meer gaan.Alles draait tenslotte om geld.
Hans en Roy:
Kroniek van Groenlo: pagina 83: Voortddurende onrust door rondtrekkend schooiersvolk alhier……Achter de Watermolen op de splitsing van de weg naar beltrum en Borculo, ligt de befaamde herberg “in den reizenden man”. De Grolse notabelen dwingen het gemeentebestuur tot maatregelen…………De oude herberg ïn de reizende man”wordt van binnen en van buiten met “peterollie”bespoten en daarna in brand gestoken… en verder: blz 52: Volgens overlevering zou hij vele methoden hebben geleerd van rondtrekkende zigeunervolken””…..en dan: blz 51 op een eilandje ligt in het “pand”tussen de sluis en de molenkolk, het hospitaal der melaatsen, ook het leprozenhuis genoemd. Eenmaal per jaar mogen de melaatsen in de stad bedelen, voorafgegaan door een klepperman…….. ….. In een andere bron, die ik helaas op dit moment niet bij de hand heb las ik dat er een route was van rondtrekkende zigeuners langs de Slinge.
Volgens mij moet ik toch nog een paar boeken kopen,zo te lezen!Maar waren die zigeuners er nou voordat de watermolen door de storm verwoest is,of erna??Volgens Roy erna en volgens jou Ans ervoor?
Dag Hans, Wat die zigeuners betreft het volgende: weer citeer ik Willem Vemer en wel op blz. 182 waar hij schrijft over de graven van misdadigers die gevonden zijn bij de Galgenbulten:”…….Trouwens het hele gebied langs de heldere Slinge is sinds oude tijden bewoond geweest door rondtrekkende Zigeunervolken en marskramers, die er tijdelijk hun kamp opsloegen (de gronden hier heten van ouds nog “Cremersmaten”).
Wat de watermolen aan de Beltrumseweg en de Herberg ”in de reizende man” betreft gaat het naar ik begrepen heb om twee verschillende gebouwen.
1890: Tijdens een zware novemberstorm in Allerzielennacht storten de gebouwen van de eeuwenoude watermolen aan de Beltrumseweg in; de molen wordt niet herbouwd, daar er zware feodale verplichtingen op rusten. De restanten van de molen blijven liggen tot 1929.
1901: Achter de Watermolen op de splitsing van de weg naar Beltrum en Borculo ligt een befaamde herberg “in de reizende man” . De Grolse notabelen dwingen het gemeente bestuur tot het nemen van maatregelen. Het oude stenen vakgebouw is solide. Het wordt gekocht door de Gemeente. Op de Sociëteit wordt besloten geen halve maatregelen te treffen en de boel in brand te steken, maar het wil niet branden. Op aanraden van Dr. Sicherer zal het Jöddenspuitje (thans nog aanwezig in het museum alhier) met petroleum worden gevuld. Harmientje Pietersen zal met haar rode petroleumkarretje aanwezig zijn. Dit karretje met nog een reservevat moest ’s nachts opgeborgen worden in het “Heksenhuuske”onder de Langewal, wegens explosiegevaar. Op een mooie middag, na de thee, gaat het in optocht, waaraan half Grolle deelneemt, zingend de Beltrummerpoort uit, voorop de zwarte spuit met volledige jodenbemanning…… De oude herberg wordt van binnen en van buiten met “péteröllie”bespoten en daarna in brand gestoken.
Een aantal jaren geleden heb ik de notulen, uit de jaren dertig van de twintigste eeuw, van de raadsvergaderingen van de gemeente Groenlo doorgelezen i.v.m. relevante berichten omtrent het zwembad “De Bempte”. Tijdens dit doorlezen kwam ik regelmatig berichten tegen waarin de toenmalige raadsleden zich zorgen maakten over de woonwagenbewoners (zigeuners) die stonden op de locatie “het Pand” aan de Borculoseweg. Er werden in sommige gevallen maatregelen getroffen om de overlast die deze bewoners veroorzaakten binnen de perken te houden. Welke maatregelen dat precies waren staat me niet meer zo bij. In ieder geval weten we nu dat deze woonwagenbewoners in die periode, jaren dertig twintigste eeuw, nog gevestigd waren op deze locatie. Voor de goede orde: deze gemeenteraadsnotulen liggen in het Streek Archief Regio Achterhoek (kortom SARA) te Doetinchem en zijn vrij toegankelijk.
ik zal eens een poging wagen dat te achterhalen. groet Roy
snookjan ging altyd by de kerk
staan en wel waarom hy deed
alle sigaretten en sigaren peuken oprapen.Papier eraf en
dan kauwde hy deze tabak leeg.Toch is hy nog aardig oud
geworden,want in die tyd was er veel t.b.c.