Nieuwstad: “Stoepschool”,voormalige Openbare School.

3 gedachten over “Nieuwstad: “Stoepschool”,voormalige Openbare School.”

1. in de jaren voor 1954 was hier nog een gymnastiekzaal in voor de meisjes vn De Josephschool.

   Beantwoorden

2. Ongeveer op de plaats van de stoepschool, in de Lievelderstraat, toen Oude Lievelderstraat geheten, bij het huidige kruispunt Lievelderstraat – Nieuwstad, Boompjeswal , woonde Joseph van Gelder, van beroep runderslager, waarschijnlijk dus een orthodoxe Jood. Hij was gehuwd met een weduwe Heijmans. Het echtpaar had een zoon Abraham, geboren te Groenlo 8 november 1870. (vond de gegevens in een artikel van J. Tops). Wellicht is de lezer wel geïnteresseerd in het reilen en zeilen van een Joodse slagersfamilie rond 1890. Wordt vervolgd………

   Beantwoorden

3. Dit is de locatie waar op de hoek Nieuwstad, Lievelderstraat in 1870 de slagerszoon Bram van Gelder geboren werd…………………………………..

   Vervolg artikel Nico Tops:
   Zoals gezegd had het echtpaar van Gelder- van Coevorden uit hun huwelijk een zoon, Bram. Deze wordt in 1993 op twaalfjarige leeftijd aangemeld voor de Franse school van Meester Heggen. De school, waar toen de kinderen van Wittermans, Lasonder, Heringa en andere notabelen hun vervolgonderwijs kregen, de meisje o.a. in fraaie handwerken. Bram werd met enkele andere kinderen niet tot de school toegelaten. Daarover besliste een commissie van toelating, die door de gemeente was ingesteld. Uiteindelijk volgde toch toelating, doch pas, nadat het raadslid H.L.H. Lasonder over de kwestie op 28 april 1883 een interpellatie in de gemeente raad had gehouden. Op de pertinente vraag van Lasonder om onomwonden te zeggen waarom de betreffende kinderen niet waren toegelaten, werd er iets gebrabbeld over vrees, dat het anders zo’n boeltje zou worden. Wat de aanleg van Bram aangaat, was de afwijzing zeker niet terecht, want hij werd later onderwijzer. Het verhaal nam echter enkele maanden later een trieste wending. In het bevolkingsregister van Groenlo las ik (=Nico Tops) met verbazing, dat Abraham van Gelder (en niet zijn ouders) op 26 oktober 1883 (hij is dan nog altijd 12 jaar) naar Amsterdam werd uitgeschreven. Hij gaat dan naar familie, terwijl de ouders in Groenlo blijven. Ik (Nico Tops) heb een akelig vermoeden, dat Bram na die afgedwongen toelating door het merendeel der leerlingen niet is geaccepteerd en van de school is getreiterd. Dat moet wel zo zijn, want hij wordt kennelijk bij familie ondergebracht: Gazan, Heijmans (de moeder J.van Gelder-van Coevorden was voordien te Eibergen met een Heijmans getrouwd geweest)m van Gelder, Beek. Op acht adressen heeft hij gewoond, allemaal in de Jodenbuurt: Jodenbreestraat, Joden Houttuinen, Zandstraat, Snoekjesgracht, Nieuwe Hoogstraat, Raamgracht, St. Antoniebreestraat en Lepelstraat. Ze staan niet allemaal meer in de postcode. Bram wordt 28 september 1894 van het laatste adres in de Lepelstraat utgeschreven naar de stad Almelo. Hij is dan onderwijzer, maar nog niet gehuwd. Zoals zijn vader op een bepaalde dag 1891 door Groenlo ronddoolde (daarover nader bij een volgend bericht op SIB) , zo zwerft Bram als een 19e en 20e eeuwse Ahasverus door het land. Van Groenlo naar Amsterdam, dáár va tuin naar gracht en straat, dan naar Almelo, 1895 naar Hengelo (O), 1898 naar Maastricht. Daar leert hij zijn vrouw kennen, Sybilla Heijmans, maar verhuist op 13 maart 1899 – nog voor zijn huwelijk op 11 juni 1900 te Maastricht – wegens een nieuwe betrekking naar Winschoten. Daar hebben ze gewoond (met hun kinderen) tot die fatale dag, waarop het echtpaar – beiden over de zeventig – naar Westerbork werden getransporteerd en tenslotte in Sobibor (Polen) belandde. Daar vond het echtpaar op 5 maart 12943 de dood. Bram van Gelder zal 1883 niet vergeten zijn, toen hij als 12-jarig jochie de reis naar Amsterdam moest aanvaarden. 1943 vond zijn laatste gang plaats. Daartussen liggen zestig jaren, waarin de mensheid de wonderlijkste dingen vond, in 1883 de grondslag van de leer der verzamelingen, de cholerabacil en de stoomturbine. Daarop volgde een onafzienbare reeks van vindingen tot raket en atoomreactor toe. Doch hoe meer de mensheid vond aan wonderen in de natuur, des te minder oog had diezelfde mensheid voor het nog grotere wonder van harmonie onder de mensen. Hoe meer men vond, des te minder kon men het met elkaar vinden, getuige de twee wereldoorlogen. Het leven van Bram van Gelder, een eenvoudige joodse jongen uit het 19e eeuwse Groenlo, illustreert dat gegeven op sprekende wijze. Het weten van het lot van hem en zijn vrouw, mij (Nico Tops) op 11 april 1985 uit Winschoten door de burgerlijke stand meegedeeld, liet mijn niet onverschillig. (Haaksbergen 1985)

   Beantwoorden