Grote foto voor donateursVoor minimaal €20 per jaar kunt u donateur worden en grote foto’s bekijken.
Word donateur en bekijk grote foto’sInformatie over deze foto / video
- Trefwoorden
- Bedrijven Nedap Afdelingen,nedap
Trefwoord voorstellen
Ziet u iets op deze foto dat nog niet bij de trefwoorden staat? Geef één trefwoord of naam door. Na controle voegen wij het eventueel toe.
Auteursrecht
Deze foto mag niet zonder toestemming van de rechthebbende worden gebruikt, gepubliceerd of verspreid.
Wat ik mij herinner is dat de eerste ruimte aan de rechterzijde het kantoortje was van de directie secretaresse. Recht tegenover deze gang, tien stappen verderop, was het directiekantoor waarin twee grote oude bureaus stonden en een bijzonder grote tafel voor minimaal 10 personen met stoelen daaromheen. Aan het einde van de gang kwam men in de administratieve ruimte. Linkerzijde daarvan was bestemd voor de administratie, en volgens mij was de rechterzijde bestemd voor de afdeling verkoop en inkoop. Dit laatste weet ik niet geheel zeker meer. Misschien iemand anders?
Over administratie en geld gesproken……..27 september 1929: Het is goed te traceren dat het beschikbare kapitaal tijdens de oprichting van Nafa / Nedap (verdeeld in wel / niet geplaatste aandelen) begon op deze datum met fl. 10.000 verdeeld in 40 aandelen van fl. 250 waarvan er dus 12 geplaatst waren. 7 mei 1930: Het beschikbaar kapitaal wordt verhoogd tot fl. 50.000 over 200 stuks ad fl. 250 waarvan 40 geplaatst. 3 februari 1931: Vanaf deze datum zijn er 121 geplaatst. 9 november 1943: Het beschikbaar kapitaal wordt verhoogd naar fl. 250.000 verdeeld over 500 aandelen van fl. 500 waarvan er 100 geplaatst zijn. 25 juli 1944: Het beschikbaar kapitaal wordt verhoogd naar fl. 500.000 verdeeld over 1000 aandelen van fl. 500 waarvan er 200 geplaatst zijn. 30 juni 1947: Het beschikbaar kapitaal wordt verhoogd naar fl. 1.000.000 verdeeld over 2000 aandelen van fl. 500 waarvan er op die datum er 496 stuks geplaatst zijn.
Ik vermeld nog even voor de beeldvorming de leeftijden van diverse personen tijdens de oprichting van Nafa in 1929 en van diegene die in een later stadium, binnen enkele jaren, een rol zouden gaan spelen binnen de Nedap organisatie. Magnus van Gelder was 52 jaar, Rudolph Adelaar 41, Gijsbert Kraan 40 en de, op dat moment, nog buitenstaander zijnde Jan R. Schwartz 29 jaar. Wim Jansen 28 jaar en zijn toekomstige vrouw Elisabeth Knodler 17 jaar.
Na de statutenwijziging verschijnt in de Deutsche Zeitung in den
Niederlanden van 1 februari 1944 onder het kopje Niederländische
Betriebe het volgende bericht:
Bei der N.V. Nederlandsche Apparatenfabriek Nedap in Amsterdam beträgt das AK heute f 250 000, wovon f 50 000 placiert und eingezahlt sind.
Met een dergelijke uitbreiding van het aandelenkapitaal is het oorspronkelijke meerderheidsbelang van de joodse eigenaren ongetwijfeld verwaterd tot een minderheidsaandeel. Maar hadden Van Gelder en Adelaar
op dat moment nog een meerderheid? Het aandelenkapitaal van de Nedap was immers al voor de oorlog verhoogd van 10.000 naar 50.000 gulden. De aandelen van Van Gelder en Adelaar waren tijdens de oorlog waarschijnlijk al onder beheer van een Verwalter gekomen, of bij de Liro-roofbank.
Hallo Dirk, even een steuntje……: 19 november 1943: Er moesten maatregelen worden genomen om ‘geroofde aandelen van o.a. Magnus van Gelder en Rudolph Adelaar de status ‘waardeloos’ te geven. Op deze datum werd het volgende afgesproken tijdens de Algemene vergadering van Aandeelhouders (en op 20 december 1943 opgenomen in de statuten van Nedap) bij notaris Mr. Leendert Johannes van Roosendaal:
“Voor vernietigde of in het ongereede geraakte bewijzen van aandeel is de directie, met goedkeuring van de algemeene vergadering van aandeelhouders, bevoegd duplicaten uit te geven, onder zoodanige waarborgen en voorwaarden als de directie en de algemeene vergadering in ieder geval noodig zullen oordelen. Door de uitgifte van duplicaten worden de oorspronkelijke stukken, in welker plaats zij treden, waardeloos, terwijl op de nieuwe bewijzen zal worden vermeld, dat zij duplicaten zijn en de oorspronkelijke stukken daardoor waardeloos zijn geworden. Alle kosten, op een en ander vallende, zijn voor rekening van de verkrijger.”.
Dirk, jij vermeldt de Liro Roofbank. Even hierover het navolgende voor geïnteresseerden. 18 mei 1933: werd gewijzigd in Nedap.
Uit het voorstaande kunt u opmaken dat vanaf de oprichting van Nafa twee Joodse koopmannen aandeelhouder waren. Vrijwel direct na het uitbreken van de tweede wereldoorlog verplichtte de Duitse bezetter de joden om al hun contante geld, aandelen, effecten en andere waardepapieren in te leveren bij de bank Lippmann, Rosenthal & Co in de Sarphatistraat (later ook sieraden, diamanten, kunstverzamelingen, meubilair, en gebitsvullingen). In totaal werd een half miljoen aandelenpakketten bij de Lirobank ingeleverd, afkomstig van ruim 12.000 joden. De inlevering van de effecten begon vlak nadat de eerste ´Liro-verordening´ was afgekondigd.
Onder de inleveraars bevonden zich particulieren, banken, commissiehuizen, notarissen en accountantskantoren. Banken en commissionairs handelden bij het inleveren van de effecten vaak in opdracht van hun joodse cliënten, maar hadden ook een zelfstandige inleveringsplicht, als de joodse cliënten niet meewerkten. Wie niet meewerkte aan de uitvoering van de verordening kon op allerlei manieren tot naleving worden gedwongen.
Ook effecten en waardepapieren die bij banken in kluisjes lagen, waren na het verschijn en van de tweede Liro-verordening niet langer veilig. Zo werden safe-loketten bij banken, toebehorend aan joodse cliënten die niet op aanmaningen reageerden, na verloop van tijd opengebroken. Dit geschiedde in aanwezigheid van een notaris en van vertegenwoordigers van Liro en de Duitse autoriteiten. De notaris maakte een beschrijving van de inhoud van de kluis op, waarna de inhoud werd overgedragen aan Liro. De binnenkomende effectenpakketten werden voorzien van een nummer en doorliepen vervolgens een procedure ter volledige administratie, waarbij grote vertragingen ontstonden.
Uiteindelijk kwamen de effecten in de kluis terecht, van een `D´ depot voorzien, geboekt in een ‘ontvangboek’ en geregistreerd op depotkaarten (ten name van de oorspronkelijke eigenaren).
Tja, die goedkeuring van de algemeene vergadering van aandeelhouders is natuurlijk wat schimmig als aandeelhouders in een concentratiekamp zitten.
Hallo Dirk, ik kan je gelijk geven als je ‘Tja, die goedkeuring van de algemeene vergadering van aandeelhouders is natuurlijk wat schimmig als aandeelhouders in een concentratiekamp zitten…..’ stelt. Dat was mijn eerste reactie destijds. Maar……je begint mij nu uit te dagen…… Er zijn best wel enkele scenario’s nu te bedenken over wat er destijds daadwerkelijk is gebeurd. Maar, ik hou het liefste op feiten, traceerbare feiten. Natuurlijk is er destijds op de een of andere manier de nummers van de uitgegeven aandelen gekoppeld aan de eigenaren. Natuurlijk is er een aandeelhouders register bijgehouden. Maar……wat heeft de directie daarmee gedaan vanaf het moment dat men ‘naar de effectenbeurs’ gingen of zijn geweest……. tot en met heden is deze administratie nooit meer gevonden……. Wel is er nog een extra feit, dat tevens is gepubliceerd. De tekst daarvan gepubliceerd op 7 juli 1947 over de beursintroductie: UITGIFTE van 500 gewone aandelen elk groot nominaal 500 gulden aan toonder, waarvan reeds nominaal 50.000 gulden op emissie voorwaarden geplaatst. Ondergetekende bericht dat zij de inschrijving op de resterende 400 gewone aandelen van bovengenoemde uitgifte openstelt op dinsdag 15 juli 1947…..enzovoort. Hierop kun je opmaken dat de aandeelhouders op dat moment voor de uitgifte via de effectenbeurs 100 aandelen reeds hebben verdeeld. Dit natuurlijk ‘omruilend’ op basis van de per aandeelhouder op dat moment in bezit zijnde Nedap aandelen en ‘verstrekte duplicaten……..’. Dirk: voor de aandelen destijds werd een x bedrag betaald. Ook ooit voor de daarna geroofde aandelen van Nedap. Op het moment dat de duplicaten zijn verstrekt, is er wederom om betaling daarvan gevraagd…….. en deze bedragen moeten geregistreerd zijn……. en op te maken uit Nedap’s balansen over 1943, 1944, 1945 en 1946…… uh…..tot nu toe niets daarvan gevonden…… weer een stapje verder in de historie……..eigenlijk kun je er een spannende film van maken……
Wat een prachtige verhalen bij deze foto’s van de NEDAP. Het wordt hoe langer hoe spannender en soms luguber. Stond dit ook al in je boek Paul?
Hallo Ans, Nee er is in de afgelopen jaren best veel extra informatie beschikbaar gekomen. Vooral nadat het Stadsarchief van Amsterdam de stukken van notaris Mr. Marie van Riel hadden gearchiveerd en gedeeltelijk gedigitaliseerd.